Bekende vintage knopen merken (1950 - 1980)

Verenigde Staten

• La Mode Buttons – zeer bekend merk; veel kunststof, metalen en sierknopen voor naaien en hobby. La Mode Buttons werd geïntroduceerd in de jaren 1940 als onderdeel van de Amerikaanse groeiende markt voor kant-en-klaar naaibenodigdheden. Het merk werd vooral verkocht via detailhandelsketens en gespecialiseerde handwerkwinkels. De knopen stonden bekend om hun gestandaardiseerde verpakking op kartonnen kaartjes met de merknaam in elegante typografie.

  De collectie omvatte een breed scala aan stijlen — van eenvoudige functionele knopen tot decoratieve ontwerpen die modetrends volgden. Veel La Mode-knopen werden vervaardigd uit urea- en later kunststofmaterialen, waardoor ze betaalbaar en duurzaam waren. Er werden ook luxe varianten aangeboden in metaal, parelmoer of hout, passend bij de mode van hun tijd. Vandaag de dag zijn La Mode Buttons geliefd bij verzamelaars van vintage naaibenodigdheden. De karakteristieke verpakkingskaarten en variatie in ontwerp maken ze gewilde objecten op verzamelbeurzen en platforms voor retro-handwerk. Ze illustreren ook de ontwikkeling van industriële productie en huisnijverheid in het naoorlogse Amerika.

• JHB International – groot merk voor hobby- en kledingknopen, vaak in kaartjes verkocht. JHB International werd opgericht in de tweede helft van de 20e eeuw en bouwde snel een reputatie op als leverancier van kwalitatieve, modieuze knopen. Het bedrijf werkte nauw samen met ontwerpers om collecties te ontwikkelen die inspelen op trends in kleur, materiaal en vorm. Door zijn creatieve ontwerpen onderscheidde het merk zich van meer utilitaire concurrenten. Het merk biedt knopen gemaakt van verschillende materialen zoals kunststof, metaal, hout en natuurlijke hars. Veel collecties hebben een herkenbare thematische stijl, variërend van klassiek en elegant tot speels en seizoensgebonden. Naast knopen omvat het assortiment ook sierbeslag en accessoires voor handwerkprojecten. JHB International had een sterke aanwezigheid in de Amerikaanse handwerkmarkt en was prominent aanwezig in ketens zoals Jo-Ann Fabrics en onafhankelijke quiltwinkels. De producten van het merk worden gewaardeerd door liefhebbers van naaien, quilten en doe-het-zelfmode vanwege hun variëteit en ontwerpkwaliteit. Hoewel het merk tegenwoordig minder zichtbaar is dan in zijn hoogtijdagen, blijven JHB-knopen populair bij verzamelaars en liefhebbers van vintage handwerkmaterialen. Hun ontwerpen weerspiegelen een tijdperk waarin modeaccessoires met zorg en aandacht voor detail werden vervaardigd.

• Blumenthal Lansing – produceerde knopen voor veel verschillende labels. Zelf vind ik deze vintage kaartjes het allerleukste. Blumenthal Lansing is een Amerikaanse merk-/fabrikantennaam voor knopen en kleine naaibenodigdheden. Het merk is vooral bekend in de hobby-, quilt- en naaiwereld en ligt veel in schappen bij grote retailers en webshops. De hoofdgebruikers zijn thuisnaaisters, quilters, scrapbookers en knutselaars die betaalbare, makkelijk verkrijgbare knopen zoeken. De producten worden veel gebruikt om kleding te repareren of te verfraaien, maar ook voor button-art, sieraden, home-decor en kinderspelletjes met sorteren en tellen. De brede kleur- en vormkeuze maakt het merk aantrekkelijk voor scholen, hobbyclubs en kleine makers die geen industriële volumes nodig hebben.

  Blumenthal Lansing gaat terug op 19e-eeuwse knopenmakers en profileert zich als specialist in knopen “sinds 1877”. Het merk levert niet alleen aan particuliere knutselaars, maar ook aan confectie- en fourniturenhandel. Onder het merk verschijnen klassieke kledingknopen, decoratieve sets en seizoensgebonden thema’s (bijvoorbeeld feestdagen of liefdadigheidsacties zoals roze borstkankerknopen).

• Waterbury Button Company – beroemd om metalen knopen en uniformknopen. De onderneming ontstond in 1812, toen Waterbury zich ontwikkelde tot een centrum voor messingproductie in de Verenigde Staten. De Waterbury Button Company groeide snel door de stijgende vraag naar uniformknopen voor het Amerikaanse leger, vooral tijdens de Burgeroorlog en de daaropvolgende conflicten. Door de eeuwen heen bleef het bedrijf familie- en ambachtsgericht werken, met behoud van traditionele technieken. De fabriek produceert knopen van messing, staal en andere metalen, vaak voorzien van gegraveerde of geëmailleerde ontwerpen. De collectie omvat knopen voor militaire, overheids-, mode- en ceremoniële toepassingen. Veel ontwerpen zijn iconisch geworden, waaronder knopen met het Amerikaanse adelaarsembleem en uniformknopen voor diverse takken van de strijdkrachten. Als leverancier van knopen aan het Amerikaanse leger sinds de oorlog van 1812 heeft de Waterbury Button Company een reputatie opgebouwd als symbool van vakmanschap en patriottische traditie. Haar producten zijn terug te vinden in musea, op antiekmarkten en bij verzamelaars van militaire memorabilia, waarmee het bedrijf een tastbare verbinding vormt met twee eeuwen Amerikaanse geschiedenis.

• B. Blumenthal & Co. – een van de grootste Amerikaanse leveranciers van knopen en fournituren. B. Blumenthal & Co. begon als familiebedrijf (begin 20ste eeuw) dat zich richtte op het leveren van knopen en linten aan de Amerikaanse kledingindustrie. In de decennia daarna breidde het merk zijn assortiment uit met een breed scala aan textiele versieringen. Door samenwerking met ontwerpers en warenhuizen werd het een belangrijke naam in de trims- en fourniturenbranche. Het bedrijf biedt een uitgebreide lijn aan fournituren, waaronder polyester- en katoenen linten, decoratieve galons, knopen in diverse materialen, applicaties en seizoensgebonden decoraties. Deze producten worden verkocht aan confectiebedrijven, ambachtelijke winkels en consumenten die zelf kleding of accessoires vervaardigen. B. Blumenthal & Co. onderscheidt zich door een combinatie van traditionele ambachtelijkheid en industriële productie. Het merk geniet bekendheid bij ontwerpers en handwerkliefhebbers dankzij de constante kwaliteit en het uitgebreide kleuren- en stijlenpalet. Daarmee draagt het bij aan de continuïteit van de Amerikaanse fournituren- en textieltraditie.

Europa

• Union Knopf – is een groot Duits bedrijf dat knopen leverde aan kledingfabrikanten. Union Knopf werd in het begin van de twintigste eeuw (1911) opgericht in Bielefeld, een regio met een sterke textieltraditie. In de loop der jaren groeide het uit van een lokale producent tot een internationaal actieve leverancier van knopen en accessoires. Het bedrijf bleef familiegericht, met een nadruk op Duitse productiestandaarden en langdurige klantrelaties. Het assortiment van Union Knopf omvat een breed scala aan knopen van verschillende materialen: kunststof, metaal, hout en natuurlijke vezels evenals gespen, drukknopen en decoratieve elementen. De collecties worden regelmatig vernieuwd om in te spelen op mode- en seizoentrends, met speciale lijnen voor dames-, heren- en kinderkleding. Union Knopf besteedt veel aandacht aan innovatie, zowel in ontwerp als in materiaalontwikkeling. Het bedrijf experimenteert met gerecyclede en biobased grondstoffen en streeft naar CO₂-reductie in zijn productieprocessen. Door moderne technologieën te combineren met ambachtelijke kennis positioneert het merk zich als een toekomstgerichte partner voor de mode-industrie.

• Bottonificio BAP – is ontstaan als familiebedrijf (Pievani) in Villongo (1931-1940) en is uitgegroeid tot een van de leidende producenten van knopen en mode-accessoires in zijn segment. Het merk richt zich sterk op de “Made in Italy”-waarden: ambachtelijke kwaliteit, flexibiliteit en een goede prijs-kwaliteitverhouding. BAP levert wereldwijd aan belangrijke merken in confectie, maatwerk en high-fashion. 

• Bottonificio Padano – veel gebruikt in herenkleding en tailoring. Bottonificio Padano legt de nadruk op Italiaans vakmanschap, waarbij traditionele technieken worden gecombineerd met precisiebewerking. Elk productie-onderdeel van materiaalkeuze tot polijsten, wordt uitgevoerd met aandacht voor detail om de esthetiek en duurzaamheid van de knopen te waarborgen. De onderneming onderhoudt een sterk duurzaamheidsbeleid, met herkomstcontrole van natuurlijke materialen en gerecycleerde componenten. Het bedrijf is opgericht in 1980.

• Louropel – luxe knopen van corozo, hoorn en kunststoffen. Louropel is een Italiaans luxemerk dat zich specialiseert in het ontwerpen en produceren van hoogwaardige knopen en mode-accessoires. Het merk staat bekend om zijn vakmanschap, innovatieve materialen en duurzame benadering, waardoor het een gewaardeerde leverancier is binnen de internationale mode-industrie.

• Dill - Het merk Dill is een bekend Duits knopenmerk dat vooral in de wereld van fournituren, handwerken en confectie veel wordt gebruikt. De knopenfabriek werd opgericht in 1924 in Beieren (Duitsland). Het bedrijf produceert nog steeds knopen “Made in Germany”. De fabriek staat in Bärnau, waar het merk een lange traditie van knopenproductie heeft. Het bedrijf begon als Knopffabrik Dill, opgericht door Hans Dill. Dill maakte en maakt knopen van veel verschillende materialen, bijvoorbeeld: kunststof/polyester, metaal, hout, hoorn en imitatie-parelmoer. Deze worden vaak verkocht op kaartjes in fourniturenwinkels, waardoor het merk bij hobbyisten en naaisters goed bekend is.​

Nederland heeft nooit zo’n grote knopenindustrie gehad als bijvoorbeeld Italië, Duitsland of Tsjechië, maar er zijn wel een aantal Nederlandse knopenfabrieken en fourniturenbedrijven geweest die in de 19e en 20e eeuw bekend waren. Veel daarvan zijn later verdwenen of opgegaan in groothandels.

Bekende Nederlandse knopenfabrieken en leveranciers

Knoopfabriek J. van Hengel

• Actief in de 19e en begin 20e eeuw. Produceerde knopen van metaal, been en parelmoer. Leverancier voor kleermakers en uniformen.

N.V. Nederlandsche Knoopfabriek

• Een van de grotere Nederlandse producenten in de eerste helft van de 20e eeuw. Maakte knopen voor kledingindustrie en uniformen.

Fourniturenhandel N. Vroom & Dreesmann

• Geen fabriek maar een enorme distributeur van knopen via de warenhuizen. Veel knopen werden speciaal voor V&D geproduceerd.

Fourniturenhandel Gütermann Nederland

• Leverancier van knopen en naaibenodigdheden in Nederland. Veel producten kwamen uit Duitsland.

Fourniturenhandel De Bondt

• Bekende Nederlandse groothandel voor knopen en fournituren voor confectie.

Hema Fournituren - In de jaren '60 en '70 verkocht Hema knopen op herkenbare kaartjes.

• Meestal eenvoudige modeknopen voor huis-, tuin- en keukengebruik.

Hollandsche Knoopenfabriek (HKF)
De Hollandsche Knoopenfabriek was een Nederlandse fabriek gespecialiseerd in de productie van knopen en aanverwante fournituren, gevestigd in Bunschoten-Spakenburg. Het bedrijf heeft een lange geschiedenis als leverancier van kledingaccessoires en geldt als een van de weinige overgebleven producenten van dit soort artikelen in Nederland. Opgericht in het begin 20e eeuw (exacte jaartal varieert per bron). De fabriek werd opgericht in 1929 in Bunschoten-Spakenburg. Dat gebeurde met steun van de overheid vanwege de Zuiderzeesteunwet, omdat veel vissers hun werk verloren na de afsluiting van de Zuiderzee. De fabriek moest dus nieuwe werkgelegenheid creëren voor voormalige vissers en hun gezinnen.
De initiatiefnemer was ondernemer Samuel Frankfort, volgens een artikel in het AD.nl. De fabriek bestaat inmiddels niet meer. Maar je kunt de knopen bewonderen in het Spakenburgs Museum. 

💡 Waarom er relatief weinig Nederlandse knopenfabrieken waren

De meeste knopen voor Nederland kwamen uit regio’s met een lange traditie, zoals:

• Jablonec nad Nisou (glasknopen)
• Idar-Oberstein (steen en glas)
• Noord-Italië (modeknopen)

Nederland was daardoor vooral handelsland en distributeur van knopen, niet zozeer een groot productieland.

💡 Veel knopen uit de jaren 50–70 herken je niet aan een merk, maar aan het kaartje waarop ze zaten (bijv. La Mode, JHB, of warenhuizen zoals Sears). Het merk zat dus vaak op de verpakking, niet op de knoop zelf.