🌹 Frivolité schuitjes, tatting shuttles - occhi schiffchen
(VINTAGE) FRIVOLITÉ ✄ Occhi ✄ Tatting
Frivolité schuitjes, tatting shuttles of occhi schiffchen - met en zonder spoeltjes
Een klein schuitje met een grote geschiedenis. Met een frivolité schuitje maak je de sierlijke kanttechniek frivolité, internationaal bekend als tatting. In het Duits wordt de techniek ook wel Schiffchenspitze genoemd en in het Italiaans occhi of chiacchierino.
Het schuitje houdt het werkdraad vast en wordt steeds door lussen geleid waarmee karakteristieke knoopjes, ringen, bogen en picots ontstaan. Zo kun je onder andere kantkragen, randjes, kleedjes, siermotieven, boekenleggers, armbandjes, sieraden en kleine decoraties maken.
Er bestaan veel verschillende uitvoeringen: van eenvoudige metalen, houten en celluloid schuitjes tot kleurrijke kunststof exemplaren met een spoeltje en modellen met een klein haakje/pick aan de punt. Dat haakje is handig bij het verbinden van picots en het oppakken van draadlussen.
Je komt daarom verschillende benamingen tegen:
Occhi Schiffchen (mit Haken)
Navette pour ouvrage de frivolité
Tatting shuttle
Frivolité schuitje
Frivolité schuitje met spoel
Frivolité schuitje zonder spoel
Een leuk klein stukje handwerkgereedschap voor wie zelf met frivolité aan de slag wil, maar ook interessant voor verzamelaars van oud handwerkgereedschap.
Meer lezen over hoe je frivolite maakt?
https://www.dehandwerkjuf.nl/nl/frivolite/frivolite-introductie-en-benodigdheden/
Garen voor frivolité
Traditioneel wordt veel gewerkt met katoenen haak- of frivolitégaren, bijvoorbeeld fijn gemerceriseerd katoen. Dat is sterk, glad en geeft de typische scherpe, duidelijke knoopjes en picots.
De dikte hangt af van het werk:
- Fijn katoen → voor verfijnde kant, kleedjes, kragen en siermotieven.
- Iets dikker katoen → prettig om mee te leren en geschikt voor bijvoorbeeld boekenleggers en decoratieve randen.
- Linnen → wordt ook gebruikt, vooral voor een wat natuurlijker en steviger resultaat.
- Zijde → prachtig voor fijn en luxueus frivolitéwerk, maar wat gladder en daardoor soms lastiger om mee te werken.
- Synthetisch garen → kan prima voor bepaalde projecten, vooral wanneer je een bepaalde kleur of glans zoekt, maar traditioneel is katoen heel gebruikelijk.
Een belangrijk punt is dat je geen pluizig of los getwijnd garen wilt. Frivolité bestaat uit heel veel kleine knoopjes en lussen die steeds over het garen schuiven. Een glad garen voorkomt dat het werk blijft haken of er rafelig uitziet.
Voor frivolité wordt vooral met fijne, gladde katoenen garens gewerkt. De nummering is alleen een beetje verwarrend: bij veel garens geldt hoe hoger het nummer, hoe fijner het garen.
DMC die goed bij frivolité past
| Garen | Dikte | Geschikt? | Opmerking |
|---|---|---|---|
| DMC Perlé 3 | dik | ★★★ | Voor grover frivolitéwerk en beginners |
| DMC Perlé 5 | middel | ★★★★ | Heel geschikt voor wat steviger kant |
| DMC Perlé 8 | fijn | ★★★★★ | Een mooie, veelzijdige frivolitédikte |
| DMC Perlé 12 | zeer fijn | ★★★★★ | Voor verfijnd kantwerk |
| DMC Perlé 16 | extra fijn | ★★★★★ | Voor zeer fijn en gedetailleerd werk |
| DMC Mouliné 6-draads | variabel | ★★ | Kan, maar minder ideaal; bedoeld als borduurgaren en de draad is gesplitst |
| DMC Coton à Broder | variabel | ★★★★ | Afhankelijk van dikte en project |
DMC Perlé is een van de geschikte garens. Het is gemerceriseerd katoen, glad en sterk en daardoor prettig voor de vele knoopjes en lussen van frivolité.
Andere merken
Er zijn meer merken die traditioneel of tegenwoordig voor tatting/frivolité worden gebruikt, bijvoorbeeld:
Anchor
Vooral Anchor Perlé en andere fijne katoenen handwerkgaren.
Lizbeth
Een bekende naam binnen de moderne tattingwereld. Dit is speciaal tatting thread, verkrijgbaar in veel kleuren en verschillende diktes. Vooral size 10, 20, 40 en 80 kom je veel tegen.
Kreinik
Heeft onder andere decoratieve en metallic garens die voor tatting kunnen worden gebruikt, al zijn die meer voor speciale effecten dan voor klassiek kant.
Manuela / Olympus / andere Japanse tatting threads
Ook in de tattingwereld bekende fijne katoenen garens, afhankelijk van wat je tegenkomt.
Welke dikte zou ik adviseren aan iemand die begint?
Als iemand nog nooit frivolité heeft gedaan, zou ik niet meteen met het allerfijnste garen beginnen.
DMC Perlé 5 of 8 is een mooie start.
Daarmee zijn de knoopjes en picots nog goed zichtbaar en kun je de techniek gemakkelijker onder de knie krijgen.
Voor verfijnd traditioneel kant kun je daarna naar Perlé 12 of 16 gaan.
Bij tatting zie je daarnaast vaak de aanduiding size 10, 20, 30, 40, 80. Daar geldt weer: hoe hoger het nummer, hoe fijner het garen. Een size 10 is dus aanzienlijk dikker dan size 80.
Een tatting garen is doorgaans zo gekozen dat hij veelvuldig door de lussen kan worden getrokken zonder te pluizen of uit elkaar te vallen.
https://www.pearlsandroses.nl/c-7798334/haken-haakgarens/
Wasvoorschrif voor frivolité
Was het werkstuk van frivoleté heel voorzichtig. Kook het in een pannetje zonder te roeren, goed uitspoelen en daarna het werkje tussen een paar handdoeken in leggen. Laat het daarin tot het nog een beetje vochtig is.
Span het daarna op een beklede strijkplank, met een schone handdoek bekleed. Steek het vast met roestvrije spelden en steek die in elk lusje vast. Dit is tijdrovend maar het loont wel. Laat het liggen tot het helemaal droog is. U kunt het ook strijken met een perslapje er tussen.
Bruidskroontjes worden gesteven. Zoek een flesje waarop het kroontje past op de hals en laat het helemaal drogen.
Meer lezen over garen?
https://www.dehandwerkjuf.nl/nl/frivolite/garen-voor-frivolite-of-tatting/
